Niềng răng có đau không? 5 giai đoạn đau nhất? Cách giảm đau

Niềng răng có gây đau và khó chịu, nhưng nằm trong ngưỡng chịu đựng được, cảm giác đau này thường chỉ xuất hiện theo đợt, chứ không phải cảm giác đau nhói kinh khủng liên tục. Niềng răng đau nhất là khi đặt chun tách kẽ, gắn mắc cài lần đầu, siết răng định kỳ hoặc nhổ răng (nếu có). Tuy nhiên, cảm giác ê buốt thường giảm dần sau vài ngày khi răng quen với lực kéo chỉnh nha.

1. Niềng răng có đau hay không?

Niềng răng có gây đau nhưng mức độ đau hoàn toàn chấp nhận được và nằm trong ngưỡng chịu đau của cơ thể, chủ yếu là sự ê buốt, căng tức lan tỏa khắp hàm, không phải đau nhói dữ dội như khi bị sâu răng hay viêm tủy. Tuy nhiên cảm giác này chỉ diễn ra trong vài ngày đầu, sau đó mức độ đau sẽ giảm dần và thấy bình thường khi bạn đã quen với sự hiện diện của mắc cài và lực kéo răng.

Phần lớn các ca niềng răng có cảm giác đau là do bệnh nhân có ngưỡng đau thấp hoặc có tâm lý lo lắng quá mức trước khi niềng, có nhiều quan niệm sai lầm cho rằng niềng răng đau kinh khủng, không thể ăn uống, nói chuyện là không có cơ sở khoa học.

Bên cạnh đó, y học chỉnh nha hiện đại đã phát triển các công nghệ và kỹ thuật mới giúp giảm áp lực tác động lên răng, từ đó hạn chế tối đa cảm giác đau nhức, khó chịu mà vẫn đảm bảo hiệu quả niềng răng cho bệnh nhân.

2. Niềng răng đau nhất giai đoạn nào?

Trong quá trình niềng răng bạn sẽ phải trải qua 5 giai đoạn chính bao gồm thăm khám điều trị tổng quát, đặt thun tách kẽ, gắn mắc cài, nhổ răng (nếu có), dịch chuyển răng, đeo hàm duy trì. Trong đó, đa số bệnh nhân phản hồi giai đoạn đau khó chịu nhất là khi đặt thun tách kẽ, sau khi gắn mắc cài, nhổ răng (nếu có) và khi siết răng định kỳ.

2.1 Giai đoạn 1: Thăm khám và điều trị tổng quát

Trước khi gắn mắc cài niềng răng, bạn sẽ được thăm khám tổng quát tình trạng răng miệng để đảm bảo có một hàm răng khỏe mạnh, không bị các vấn đề như sâu răng hay viêm lợi. Nếu bị sâu răng bác sĩ sẽ điều trị dứt điểm, trám lại các lỗ sâu răng. Viêm lợi cần điều trị để nướu khỏe mạnh trước khi gắn mắc cài. Giai đoạn này ít đau, chủ yếu là tiến hành điều trị nên chỉ ê ẩm nhẹ nếu có điều trị các bệnh lý.

2.2 Giai đoạn 2: Đặt chun tách kẽ

Chun tách kẽ có độ dày khoảng 2mm được đặt vào giữa các kẽ răng nhằm mục đích tách các răng, tạo khoảng trống giữa để di chuyển răng sau này. Giai đoạn đặt chun tách kẽ tương đối khó chịu, có cảm giác ê nhức, thấy vướng như có thức ăn bị mắc vào kẽ răng. Nhiều bệnh nhân chia sẻ rằng quá trình đặt chun tách kẽ là giai đoạn khó chịu nhất khi niềng răng, nhưng cảm giác này chỉ kéo dài trong vài ngày và sau đó thì kết thúc.

2.3 Giai đoạn 3: Khi gắn mắc cài và sau khi gắn mắc cài

Nhiều bạn lầm tưởng rằng ngay khi gắn mắc cài lên răng thì sẽ có cảm giác đau ập đến lập tức. Tuy nhiên, giai đoạn này sẽ có 2 trường hợp khi gắn mắc cài và sau khi gắn mắc cài, mức độ đau khó chịu sẽ khác nhau. Cụ thể:

• Khi gắn mắc cài: Quá trình này bác sĩ thực hiện thao tác nhẹ nhàng lên răng, không gây ra tác động mạnh tới răng hay các mô mềm xung quanh nên không gây ra tình trạng đau nhức. Tuy nhiên với một số người có răng nhạy cảm thì sẽ thấy hơi ê nhẹ.
• Sau khi gắn mắc cài: 1-2 tuần đầu khi gắn mắc cài bạn có thể sẽ thấy đau, ê ẩm nhẹ do chưa quen với lực kéo của dây cung. Đồng thời, do chưa quen với sự xuất hiện của mắc cài và dây cung nên sẽ xảy ra tình trạng vướng víu, khó chịu, cộm khi ăn, nhai hoặc nói chuyện. Tuy nhiên, mức độ đau của mỗi người là khác nhau nên cảm giác đau thực tế cũng sẽ khác, một số người chia sẻ rằng họ không hề thấy bị đau khó chịu gì trong giai đoạn này.

2.4 Giai đoạn 4: Nhổ răng để niềng (nếu có)

Nhổ răng khi niềng sẽ dựa vào chỉ định của bác sĩ. Thông thường niềng răng sẽ chỉ định nhổ răng số 4 hoặc răng khôn để tạo khoảng trống sắp xếp đều các răng hoặc giảm hô, móm. Khi nhổ sẽ không gây đau vì bác sĩ đã tiêm thuốc tê trước đó, nhưng khi về nhà và tan hết thuốc bệnh nhân sẽ cảm thấy đau. Tuy nhiên, cảm giác đau này hoàn toàn nằm trong ngưỡng chịu đau và không đau nhiều như các bạn đã lầm tưởng.

2.5 Giai đoạn 5: Di chuyển răng

Giai đoạn này là lúc bạn tái khám đề bác sĩ kiểm tra sự dịch chuyển của răng, đồng thời bác sĩ tiến hành siết răng để răng bạn và dịch chuyển tới vị trí mong muốn. Mỗi lần điều chỉnh lực kéo sẽ khiến cho bạn có cảm giác đau ê.

3. Cần làm gì để hạn chế cơn đau trong quá trình niềng răng?

Để giảm thiểu tối đa sự đau đớn khó chịu khi niềng răng, bạn cần tìm hiểu và tham khảo ý kiến của bác sĩ. Đồng thời để niềng răng ít bị đau bạn cần làm đúng theo các cách là lựa chọn mắc cài phù hợp, tay nghề kỹ thuật bác sĩ thực hiện tốt và nền xương răng của bệnh nhân tốt.

• Lựa chọn phương pháp niềng phù hợp

Niềng răng invisalign có mức độ đau ít hơn 30 – 40% so với niềng răng truyền thống như mắc cài kim loại, mắc cài sứ, còn niềng răng mặt trong gây đau nhiều hơn ở giai đoạn đầu do cộm lưỡi. Niềng răng mắc cài kim loại có mức độ đau tương đương nhau vì cả hai đều sử dụng dây cung kim loại tạo áp lực giống nhau lên răng.

Đối với niềng răng trong suốt invisalign có mức độ đau thấp hơn đáng kể so với niềng răng mắc cài, vì invisalign sử dụng hàng loạt khay nhựa trong suốt, mỗi khay chỉ di chuyển răng một khoảng rất nhỏ khoảng 0.25 – 0.33 mm, trong khi niềng răng truyền thống sử dụng dây cung tạo áp lực mạnh và liên tục hơn.

Mức độ đau của niềng răng mặt trong cao hơn tất cả các loại niềng răng khác. Do là mắc cài và dây cung được gắn ở phía trong nên lưỡi liên tục va chạm vào mắc cài khi nói chuyện, nuốt nước bọt, gây ra các vết loét lưỡi, đau rát và khó khăn trong giao tiếp.

• Được thực hiện bởi bác sĩ chỉnh nha có tay nghề cao

Kỹ thuật của bác sĩ chỉnh nha quyết định đến trải nghiệm đau của bệnh nhân khi niềng răng. Bác sĩ có kinh nghiệm sẽ biết căn chỉnh lực siết vừa đủ, không quá mạnh gây đau dữ dội, cũng không quá yếu khiến răng không di chuyển. Bằng cách sử dụng cho lực siết dây từ từ, lựa chọn dây cung phù hợp cho từng giai đoạn và thực hiện động tác khéo léo để tránh gây tổn thương mô mềm.

• Bệnh nhân có nền xương, răng tốt

Khi bạn có nền xương, răng chắc chắn thì mức độ đau khi niềng không quá lớn và có khả năng chịu được áp lực từ lực kéo răng khi niềng. Nếu phần nền xương và răng yếu cảm giác đau và khó chịu hơn khi niềng sẽ xuất hiện. Tuy nhiên, mức độ ê buốt của trường hợp này chỉ xuất hiện trong 1-2 tuần sau đó biến mất khi bạn đã quen với việc đeo mắc cài và dây cung.

• Bệnh nhân niềng răng sớm

Niềng răng trẻ em sớm thường ít đau hơn người lớn. Trẻ em và thanh thiếu niên từ 8 – 16 tuổi thường cảm thấy ít đau hơn người trưởng thành do xương hàm còn đang trong giai đoạn phát triển, có độ mềm và khả năng tái tạo nhanh. Trong khi đó, người lớn có xương hàm đã hoàn thiện và cứng hơn nên quá trình di chuyển diễn ra chậm hơn và gây ra cảm giác đau nhiều hơn.

• Cơ địa cá nhân và ngưỡng chịu đau cao

Một số người có ngưỡng đau thấp, cảm nhận đau và mạnh hơn với cùng mức độ kích thích. Bên cạnh đó, các yếu tâm lý như lo lắng, căng thẳng, sợ hãi có thể làm tăng cảm giác đau, do cơ thể sản xuất các hormone stress làm tăng độ nhạy cảm của dây thần kinh. Ngược lại, nếu bạn có tâm lý lạc quan, hiểu rõ quy trình niềng răng thường sẽ có sự chuẩn bị về tâm lý và chịu đựng tốt hơn.

4. Cách giảm đau nhanh khi niềng răng?

Bạc có thể giảm đau khi niềng răng tức thì bằng các phương pháp tự nhiên không cần dùng thuốc như chường đá lạnh, súc miêng nước muối, ăn thực phẩm mềm lạnh, massage, sáp nha khoa, tránh thức ăn cứng, nghỉ ngơi đầy đủ và kết hợp sử dụng thuốc giảm đau an toàn.

• Chườm lạnh bằng túi đá, đồ uống hoặc thực phẩm lạnh

Chườm đá lạnh vùng má là phương pháp hiệu quả nhất để giảm đau tức thì, do nhiệt độ lạnh làm co mạch máu, giảm lưu lượng máu đến vùng viêm từ đó giảm sưng viêm đau. Cách làm là dùng túi đá bị khăn mỏng hoặc gói gel lạnh đặt lên má phía ngoài ở vị trí răng đang đau, giữ trong 15 – 20 phút, sau đó nghỉ 10 phút rồi chườm lại nếu cần.

• Súc miệng bằng nước muối loãng/sinn lý

Súc miệng bằng nước muối sinh lý để làm sạch khoang miệng, giảm vi khuẩn, chống viêm nhiễm và xoa dịu các vết loét do mắc cài gây ra. Pha muối với tỷ lệ 1 muỗng cà phê muối ăn trong 250 ml nước ấm, súc miệng nhẹ nhàng 30 giây, sau đó nhổ ra, thực hiện 3 – 4 lần/ ngày.

• Ăn các đồ ăn mềm

Ưu tiên ăn thực phẩm mềm, lạnh như sữa chua, kem,… vừa giúp giảm đau vừa đảm bảo bổ sung dinh dưỡng. Vì thực phẩm lạnh có tác dụng tê tạm thời các đầu dây thần kinh, giảm cảm giác ê buốt. Còn thực phẩm mềm không gây áp lực thêm lên răng đang đau, giúp bạn ăn uống dễ dàng hơn. Bạn nên tránh tuyệt đối thức ăn cứng, dai dính trong 5 – 7 ngày đầu.

• Massage nhẹ vùng má và nướu

Massage nhẹ vị trí má và nướu giúp tăng lưu thông máu, giảm căn cơ và xoa dịu đau. Dùng ngón tay sạch massage nhẹ nhàng theo chuyển động tròn ở phía má ngoài vùng răng đau, mỗi lần kéo dài 2 – 3 phút.

• Bảo vệ các phần mô mềm bằng sáp chỉnh nha

Sử dụng sáp nha khoa để bảo vệ niêm mạc má khỏi bị mắc cài cọ sát gây ra viêm loét, khó chịu. Cách dùng: rửa tay sạch, lấy một miếng sáp nhỏ bằng hạt đậy, vo tròn và dán lên mắc cài đang gây cộm hoặc trầy xước má.

• Ngủ đủ giấc và giữ tâm lý ổn định

Cần nghỉ ngơi, ngủ đủ giấc, giảm stress giúp cơ thể phục hồi nhanh hơn. Việc ngủ đủ giờ giúp cơ thể sản xuất hormone tăng trưởng cần thiết cho quá trình tạo xương. Khi giảm stress thì nồng độ hormone căng thẳng cũng được giúp giảm đau đáng kể.

Ngoài ra, bạn có thể uống các thuốc giảm đau theo kê đơn của bác sĩ để giảm cảm giác đau và ê buốt. Chỉ nên sử dụng đúng liều lượng đã được bác sĩ chỉ định không được sử dụng quá liều tránh ảnh hưởng đến sức khỏe.

5. Các câu hỏi thường gặp về đau khi niềng răng

5.1. Niềng răng có đau khi ăn không?

Có, niềng răng có gây đau khi ăn, đặc biệt là trong tuần đầu tiên do răng đang chịu áp lực di chuyển và rất nhạy cảm với lực nhai, cảm giác giống như răng sắp bị bật ra khi cắn mạnh. Do đó bạn chỉ nên ăn thức ăn mềm như cháo, súp, sữa chua để hạn chế nhai gây đau nhức, sau khoảng 2 – 3 tuần cảm giác đau sẽ giảm dần và có thể ăn uống như bình thường.

5.2. Niềng răng có đau khi ngủ không?

Niềng răng có đau âm khi ngủ, làm ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ trong 2 – 3 đếm đầu tiên sau khi gắn mắc cài hoặc siết dây. Tuy nhiên, cảm giác này không phải đau dữ dội mà chỉ là âm ỉ khiến bạn khó ngủ hoặc bị thức giấc vài lần trong đêm. Cách xử lý hiệu quả là uống thuốc giảm đau có chứa thành phần paracetamol trước khi ngủ 30 phút.

5.3. Niềng răng lần đầu đau bao lâu?

Đa phần niềng răng lần đầu đau khoảng 5 – 7 ngày, trong đó 1 – 2 ngày đầu sẽ thấy đau nhức nhiều nhất, sau đó giảm dần và hoàn toàn không đau sau 10 – 14 ngày.

5.4. Khi nào đau niềng răng là dấu hiệu bất thường?

Đau niềng răng có dấu hiệu bất thường khi thời gian đau kéo dài quá 7 – 10 ngày, mức độ đau tăng dần thay vì giảm, bị đau nhói kèm sưng nướu và sốt, chảy máu nướu nhiều hoặc mắc cài bung, dây cung đâm vào má gây vết thương sâu. Cần liên hệ phòng khám nha khoa ngay để kịp thời xử lý trong thời gian sớm nhất.

Tóm lại, niềng răng có gây đau, nhưng mức độ đau nằm trong khoảng chịu đựng của cơ thể, chủ yếu là cảm giác đau nhức và ê buốt do dây cung tác động. Đau khi niềng răng là hoàn toàn bình thường và chỉ xuất hiện ở một số giai đoạn, đau nhất là những ngày đầu sau khi gắn mắc cài. Hiểu rõ từng giai đoạn, lựa chọn loại niềng răng phù hợp, áp dụng các phương pháp giảm đau tự nhiên và dùng thuốc đúng cách sẽ hạn chế đau khi niềng răng hiệu quả.