Nâng hàm khi niềng răng là gì? Có tác dụng gì?

Nâng khớp cắn niềng răng (nâng hàm khi niềng) là khí cụ chỉnh nha được gắn trực tiếp lên răng để điều chỉnh những sai lệch về khớp cắn để quá trình điều trị diễn ra nhanh chóng và đạt hiệu quả tối ưu nhất. Phương pháp này thường được áp dụng cho các bệnh nhân bị khớp cắn sâu, khớp cắn chéo, khớp cắn ngược hoặc người có tật nghiến răng.

1. Nâng hàm (nâng khớp cắn) trong niềng răng là gì?

Nâng khớp cắn khi niềng răng (hay còn gọi là nâng hàm) là kỹ thuật sử dụng một số khí cụ đặc biệt như hàm nâng khớp, cục nâng khớp cắn, đặt lên vị trí răng hàm hoặc mặt sau răng cửa nhằm điều chỉnh hàm trên và hàm dưới về đúng khớp cắn chuẩn. Chỉ định nâng khớp chỉnh nha thường được áp dụng cho những trường hợp bị sai lệch khớp cắn nghiêm trọng.

Khi bị sai khớp cắn, răng 2 hàm sẽ không ăn khớp với nhau nên bệnh nhân sẽ gặp khó khăn trong quá trình ăn nhai, khiến răng bị mài mòn và tăng áp lực lên khớp thái dương hàm. Khí cụ nâng khớp cắn niềng răng được đặt vào để tạo khoảng trống giữa 2 hàm, ngăn chặn sự tiếp xúc mặt nhai của răng khi miệng ở tư thế nghỉ hoặc ăn nhai. Từ đó, nâng hàm khi niềng giúp giảm áp lực cho răng, bảo vệ mắc cài chỉnh nha, điều chỉnh sự tương quan giữa 2 hàm và hỗ trợ cho răng dịch chuyển nhanh chóng, hiệu quả hơn.

2. Trường hợp nào cần nâng khớp cắn khi niềng răng? Tác dụng của nâng khớp

Nâng khớp cắn trong niềng răng có tác dụng hỗ trợ cho quá trình điều trị khớp cắn sâu, khớp cắn chéo, khớp cắn ngược hoặc người tật nghiến răng. Trước khi tiến hành nâng hàm, bác sĩ sẽ thăm khám và chụp x-quang để đảm bảo đưa ra phương án phù hợp với tình trạng răng của bệnh nhân.

Tùy vào đối tượng sử dụng mà nâng khớp cắn trong niềng răng sẽ đem lại những tác dụng khác nhau. Mục đích chính của chỉ định này là làm giảm áp lực của hàm dưới lên men răng và tránh làm hư hại khí cụ. Nhờ vậy, quá trình niềng răng sẽ diễn ra thuận lợi đúng như lộ trình điều trị đã lên từ trước.

• Khớp cắn sâu:

Khớp cắn sâu là tình trạng răng hàm trên phủ quá nhiều lên răng hàm dưới, rìa răng hoặc mặt nhai hàm dưới tiếp xúc ở đáy nướu mặt trong răng hàm trên. Đây là dạng sai lệch khớp cắn thường gặp, gây khó khăn cho bệnh nhân khi cắn xé và nghiền nát thức ăn và làm ảnh hưởng đến sự cân đối của khuôn mặt.

Để niềng răng khớp cắn sâu hiệu quả, bác sĩ thường tiến hành nâng khớp cắn nhằm ngăn răng hàm dưới tiếp xúc với mặt trong của răng hàm trên. Nhờ vậy, khí cụ nâng khớp giúp bảo vệ mặt trong của răng hàm trên khỏi sự tác động của răng hàm dưới, hạn chế ảnh hưởng đến mắc cài và điều chỉnh được sự tương quan giữa 2 hàm.

• Khớp cắn chéo:

Khớp cắn chéo là hiện tượng răng mọc lệch vào trong hoặc chìa ra ngoài so với vị trí chuẩn trên cung hàm, làm cho trục giữa hàm răng không khớp cắn trục giữa khuôn mặt. Khi ăn nhai, một số vị trí trên cung hàm của người bị cắn hở sẽ tiếp xúc sớm, tạo áp lực lớn lên răng và khớp hàm.

Nâng khớp giúp tạo khoảng trống giữa hai hàm, từ đó loại bỏ các điểm cản trở này để răng có không gian dịch chuyển về đúng vị trí. Nhờ vậy, quá trình niềng răng khớp cắn hở diễn ra nhanh chóng và hiệu quả hơn.

•  Khớp cắn ngược:

Trong trường hợp khớp cắn ngược (móm), hàm dưới thường đưa ra trước so với hàm trên, làm sai lệch tương quan hai hàm và ảnh hưởng đến thẩm mỹ khuôn mặt cũng như chức năng ăn nhai. Khi niềng răng móm, bác sĩ thường chỉ định nâng khớp cắn nhằm tạo ngăn cách giữa 2 hàm, hỗ trợ cho quá trình kéo lùi nhóm răng hàm dưới về sau diễn ra thuận lợi.

• Người có thói quen nghiến răng:

Ở những bệnh nhân có tật nghiến răng, lực cắn mạnh và lặp lại liên tục sẽ làm hỏng mắc cài, ảnh hưởng đến lớp men răng và gây đau khớp thái dương hàm. Khí cụ nâng khớp đóng vai trò như một lớp đệm, giúp giảm lực tác động trực tiếp và bảo vệ hệ thống chỉnh nha. Về lâu dài, nâng khớp còn có thể giảm tình trạng nghiến răng trong vô thức.

3. Các phương pháp nâng khớp cắn trong niềng răng

Có 3 loại nâng khớp cắn thường được dùng trong niềng răng là hàm nâng khớp, máng nâng hàm phía sau và cục nâng khớp cho răng cửa. Tùy vào tình trạng răng thực tế của bệnh nhân và phác đồ điều trị mà bác sĩ sẽ sử dụng loại nâng hàm khi niềng phù hợp.

Hàm nâng khớp

Hàm nâng khớp là kỹ thuật sử dụng khí cụ hình chữ nhật làm từ nhựa y khoa để gắn vào các vị trí ở nhóm răng hàm dưới. Phương pháp này thường được chỉ định trong các trường hợp bị khớp cắn hở.

Máng nâng khớp răng hàm (nâng khớp phía sau)

Máng nâng khớp được gắn ở nhóm răng hàm để điều trị tình trạng cắn chéo. Bác sĩ sẽ tạo ra máng nâng hàm bằng cách phủ một lớp vật liệu nha khoa chuyên dụng lên vị trí cần nâng, sau đó hướng dẫn bệnh nhân cắn nhẹ để tạo hình. Tiếp theo, vật liệu này được làm cứng bằng cách chiếu laser, hình thành một lớp đệm ngăn cách giữa 2 hàm. Sau khi sử dụng máng nâng khớp cắn, nhóm răng cửa hàm trên không còn tiếp xúc với nhóm răng cửa hàm dưới, khí cụ không còn bị bung tuột do va chạm.

Cục nâng khớp cho răng cửa (nâng khớp phía trước)

Cục nâng khớp cho răng cửa được chế tạo từ nhựa, cao su hoặc kim loại không gỉ và được dùng trong quá trình niềng răng khớp cắn sâu và cắn ngược. Bác sĩ sẽ gắn cục nâng khớp lên mặt sau của răng cửa nhằm giảm thiểu nguy cơ răng cửa hàm dưới bị đẩy lên quá cao và giúp kiểm soát điểm chạm ở nhóm răng cửa.

4. Nâng khớp cắn niềng răng trong bao lâu?

Thời gian nâng khớp cắn thường kéo dài từ khoảng 3 – 12 tháng, ngay trong quá trình chỉnh nha. Tuy nhiên, thời gian nâng hàm sẽ thay đổi phụ thuộc vào mức độ sai lệch khớp cắn và mức độ dịch chuyển của răng. Trường hợp bệnh nhân sai lệch độ nhẹ sẽ có thời gian nâng khớp cắn ngắn hơn so với các ca sai khớp cắn nghiêm trọng. Với các ca bị khớp cắn sâu hoặc cắn chéo nặng thì thời gian nâng khớp sẽ kéo dài hơn.

5. Lưu ý khi nâng hàm niềng răng

Trong quá trình nâng hàm khi niềng răng, bệnh nhân cần chú ý về vấn đề chăm sóc răng miệng, chế độ ăn uống và tái khám đúng hẹn, cụ thể là:

• Chăm sóc răng miệng: Cần vệ sinh kỹ càng răng miệng tối thiểu 2 lần/ngày bằng bàn chải lông mềm và kem đánh răng có thành phần Fluor. Nên kết hợp dùng thêm nước súc miệng, chỉ nha khoa hoặc tăm nước để làm sạch mảng bám còn tồn đọng trong khoang miệng.
• Chế độ ăn uống phù hợp: Nâng khớp khi niềng cần hạn chế ăn các thực phẩm có tính dẻo, dai cứng hoặc quá nóng, quá lạnh. Đồng thời hạn chế sử dụng bia, rượu hoặc thức uống có ga để bảo vệ sức khỏe răng miệng và sức khỏe tổng thể.
• Tái khám đúng hẹn: Hãy kiểm tra răng niềng đúng thời gian được bác sĩ yêu cầu để kiểm tra tình trạng dịch chuyển của răng cùng vị trí của khí cụ nâng khớp cắn rồi từ đó tiến hành điều chỉnh.
• Uống thuốc theo chỉ định: Sau khi gắn khí cụ nâng hàm, bệnh nhân sẽ cảm thấy đau nhức trong vài ngày đầu nên cần uống thuốc theo liều lượng được kê và thực hiện đầy đủ hướng dẫn chăm sóc từ bác sĩ để giảm khó chịu.

6. Các câu hỏi thường gặp

6.1. Nâng hàm khi niềng răng có đau không?

Nâng khớp cắn niềng răng sẽ gây đau nhức, vướng cộm và gặp khó khăn trong quá trình ăn nhai trong những ngày đầu. Tuy nhiên, cảm giác này sẽ mất dần sau vài ngày khi răng miệng đã dần quen với khí cụ nâng khớp. Bạn có thể áp dụng một số biện pháp giảm đau theo hướng dẫn của bác sĩ để tạo cảm giác thoải mái hơn như chườm lạnh, chườm nóng, sử dụng sáp niềng răng, massage nướu,…

6.2. Nên ăn gì khi nâng khớp cắn niềng răng?

Người đang nâng khớp niềng răng nên ưu tiên sử dụng các món ăn mềm, nhừ và không bị bám dính trên răng, đồng thời hạn chế tối đa các thực phẩm cứng, dính hoặc quá dẻo. Trong thời gian nâng hàm, để không gây quá nhiều áp lực lên răng, bạn nên sử dụng kéo để cắt nhỏ thức ăn.

Nâng khớp cắn trong niềng răng là một kỹ thuật quan trọng giúp điều chỉnh tương quan hai hàm, hỗ trợ răng dịch chuyển đúng hướng và nâng cao hiệu quả chỉnh nha. Việc thực hiện đúng chỉ định, kết hợp chăm sóc răng miệng khoa học và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ sẽ giúp quá trình niềng răng diễn ra an toàn, nhanh chóng và đạt kết quả tối ưu lâu dài.